Chào mừng quý vị đến với Thư viện KHOA HỌC XÃ HỘI Đỗ Văn Binh.
Quý vị chưa đăng nhập hoặc chưa đăng ký làm thành viên, vì vậy chưa thể tải được các tư liệu của Thư viện về máy tính của mình.
Nếu chưa đăng ký, hãy đăng ký thành viên tại đây hoặc xem phim hướng dẫn tại đây
Nếu đã đăng ký rồi, quý vị có thể đăng nhập ở ngay ô bên phải.
Hình tượng rồng trong ca dao, tục ngữ, thành ngữ
Rồng là con vật thần thoại, chỉ có trong trí tưởng tượng của người phương Đông. Rồng là biểu tượng cho nhà vua, cho những gì cao quý nhất. Trở thành rồng, hoá rồng là ước mơ của nhiều người trong xã hội phong kiến, quan niệm ấy được thể hiện khá rõ nét trong kho tàng ca dao, tục ngữ, thành ngữ. Vì vậy hình tượng rồng trong ca dao, tục ngữ, thành ngữ, rất phong phú, đa dạng, nhiều mầu, nhiều vẻ. Hình tượng con rồng... Thảo luận: Không thầy đố mày làm nên và Học thầy không tày học bạn
Dân tộc ta vốn có truyền thống tôn sư trọng đạo. Để tỏ lòng tôn trọng, biết ơn thầy giáo và ghi nhận vai trò to lớn của thầy giáo đối với sự thành đạt của mỗi cá nhân, tục ngữ ta có câu:
Không thày đố mày làm nên
Nhưng cũng lại có truyền thống hiếu học. Không chỉ học thầy, chúng ta còn học bạn:
Học thầy không tầy học bạn
Hai câu tục ngữ đều nói lên tinh thần hiếu học, nhưng thể hiện hai quan niệm...
Hình ảnh con tằm trong thơ lục bát
Nói đến con tằm là người ta nghĩ ngay đến một loài sâu chỉ biết ăn lá dâu rồi nhả ra những sợi tơ óng mượt và mường tượng ra đó là một nghề lao động vô cùng vất vả. Chính vì thế mà không biết từ khi nào trong ca dao đã lưu truyền cái hình ảnh “nuôi lợn ăn cơm nằm, nuôi tằm ăn cơm đứng” qua bao đời nay. Hình ảnh: Con tằm ăn lá dâu xanh/ Nhả ra sợi trắng mỏng manh sợi vàng(Nguyễn Thúy Hạnh)... Một số câu ca dao về vợ
Vợ đẹp càng tổ đau lưng Chè ngon ngọt giọng thuốc ngon quyện đờm. *** Vợ đẹp là vợ người ta Vợ mình tuy xấu nhưng là của riêng. *** Vợ anh đen lắm anh ơi Đem ra chỗ nắng mà phơi cho giòn Thóc phơi ba nắng thì giòn, Vợ anh ba nắng sắp đòn mà khiêng. *** Vợ anh có tính hay ghen Anh đừng lấp lửng chơi đèn hai tim. *** ... Hình ảnh cây bần trong ca dao
Hình ảnh cây bần trong ca dao Ca dao Nam bộ là một bộ phận có ý nghĩa quan trọng trong ca dao người Việt nói riêng và Văn học dân gian nói chung. Ca dao thấm nhuần trong tâm hồn con người bằng cái tình quê dung dị, hiền hòa. Với ngôn ngữ dân gian của xứ sở “muỗi kêu như sáo thổi, đĩa lềnh tựa bánh canh”, người dân Nam bộ đã góp nhặt những tiếng nói ân tình cho tâm hồn người... Một số câu ca dao về Thăng Long - Hà Nội
Thăng Long, Hà Nội đô thành
Nước non ai vẽ nên tranh họa đồ
Cố đô rồi lại tân đô
Nghìn năm văn vật bây giờ vẫn đây
Nhất cao là núi Ba Vì
Nhất lịch, nhất sắc kinh kỳ Thăng Long.
Chẳng thơm cũng thể hoa nhài
Dẫu chưa thanh lịch cũng người Tràng An.
Khen ai khéo họa dư đồ
Trước sông Nhị Thủy, sau hồ Hoàn Gươm.
Hồ Gươm in bóng Tháp Rùa
Ánh đèn soi tỏ mái chùa Ngọc Sơn.
Nhác trông lên chốn kinh đô
... Trong ca dao, ai là ai?
Ai là một đại từ không xác định, thường được dùng trong các câu nghi vấn. Nhưng trong một thứ tiếng tinh tế như tiếng Việt, không phải cứ ai xuất hiện ở câu nào thì câu đó trở thành câu nghi vấn. Trong ca dao, từ ngữ lạ lùng này còn có một dạng biểu hiện khác theo phép tu từ học. Câu ca dao dưới đây, từ ai rõ ràng chẳng phải dùng để hỏi: Nước non một gánh chung tình Nhớ ai, ai có nhớ... Một số câu ca dao mang tính chế giễu, châm biếm
Ai ơi đừng lấy học trò
Dài lưng tốn vải ăn no lại nằm.
Bà già đã tám mươi tư
Ngồi bên cửa sổ gởi thư lấy chồng.
Bà già đi chợ cầu Bông
Hỏi thăm thầy bói lấy chồng lợi chăng?
Thầy bói xem quẻ nói rằng:
Lợi thi có lợi nhưng răng không còn!
Ba năm ở với người đần
Chẳng bằng một lúc ghé gần người khôn.
Cá tươi xem lấy đôi mang
Người khôn xem lấy đôi hàng tóc mai
Tóc mai sợi vắn sợi dài
... Chiếc cầu trong ca dao
Đất nước ta sông ngòi chằng chịt, văn hóa sông nước in đậm vào tư duy và sản phẩm nghệ thuật của người bình dân. Chiếc cầu là hình ảnh thân thuộc, gần gũi trong đời sống sinh hoạt, lao động, tình cảm. Nó bắc qua con mương, cái lạch, dòng sông, nối liền đôi bờ, thành nơi gặp gỡ, hò hẹn, đón đưa. Bên cạnh chiếc cầu bình thường đó còn có chiếc cầu trừu tượng nối những tấm lòng, những trái tim.
Chiếc cầu bình thường là phương... LÀM MA MẸ CHỒNG
Ai người có biết cho đâu
Tôi nay chính thực nàng dâu mới về
Mẹ chồng ghê gớm, gớm ghê
Tôi ở chả được tôi về nhà tôi
Chồng tôi đá thúng đạp nồi
Mẹ chồng xui đánh đập tôi tối ngày
Đánh tôi gậy nứa, roi mây
Đánh tôi lăn lóc vơi đầy sớm trưa
Nhà ai có nước mắt thừa
Tôi xin một tí tôi đưa mẹ chồng
Nhà ai có cái chổi lông
Tôi mượn tôi quét mẹ chồng tôi... Một số câu ca dao về người con gái
Gái đâu có gái lạ lùng
Chồng chẳng nằm cùng ném chó xuống ao
Đến đêm chồng lại lần vào
Vội vàng vác sọt đi chao chó về.
Gái đâu có thứ lạ đời
Chỉ trừ có một ông trời không chim
Long Thần, Thổ Địa cũng tìm
Thổ Công, vua bếp cũng chim cả rồi.
Gái đâu có thứ hỗn hào
Trai chưa làm rể, gái vào làm dâu.
Gái này là gái chưa chồng
Ngơ ngơ ngẩn trong lòng thường khi.
Gái này đã có chốn nơi
Xin... Ca dao về chữ Duyên
Ai ơi trẻ mãi ru mà
Càng so sánh lắm càng già mất duyên.
Chiều chiều lo bảy lo ba
Lo cau trổ muộn, lo già hết duyên.
Người xấu duyên lặn vào trong
Bao nhiêu người đẹp, duyên bong ra ngoài.
Hoa thơm mất nhụy đi rồi
Dẫu rằng trang điểm cũng người vô duyên.
Ngó lên ruộng bắp trổ cờ
Say mê dáng vóc, anh chờ duyên em!
Răng đen ai nhuộm cho mình
Để duyên mình thắm, để tình ta say.
Em không chân trắng má hồng
Dám đâu... Ca dao về chữ Duyên
Ai ơi trẻ mãi ru mà
Càng so sánh lắm càng già mất duyên.
Chiều chiều lo bảy lo ba
Lo cau trổ muộn, lo già hết duyên.
Người xấu duyên lặn vào trong
Bao nhiêu người đẹp, duyên bong ra ngoài.
Hoa thơm mất nhụy đi rồi
Dẫu rằng trang điểm cũng người vô duyên.
Ngó lên ruộng bắp trổ cờ
Say mê dáng vóc, anh chờ duyên em!
Răng đen ai nhuộm cho mình
Để duyên mình thắm, để tình ta say.
Em không chân trắng má hồng
Dám đâu... Ca dao về phận làm con
Đói lòng ăn hột chà là
Để cơm nuôi mẹ mẹ già yếu răng.
Mẹ già như chuối ba hương
Như xôi nếp một như đường mía lau.
Công cha như núi Thái Sơn
Nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra
Một lòng thờ mẹ kính cha
Cho tròn chữ hiếu mới là đạo con.
Nuôi con cho được vuông tròn
Mẹ thầy dầu dãi, xương mòn gối long
Con ơi, cho trọn hiếu trung
Thảo ngay một dạ, kẻo luống công mẹ thầy.
Chiều chiều ra... Một số câu ca dao đối đáp trong tình yêu đôi lứa
Gặp anh em hỏi vài lời
Tháng năm khô hạn chim trời ăn chi
---
Chim trời thì hưởng lộc trời
Cớ sao em bậu hỏi lời đón ngăn
---
Phù sa nước đục khó dòm
Nhớ anh em khóc đỏ lòm con ngươi.
---
Tri Tôn- Châu Đốc rất gần
Thương anh em nhớ, em lần xuống thăm.
---
Chờ anh em hết sức chờ
Chờ cho rau muống lên bờ trổ bông.
---
Thương anh em chẳng nói ra
Trong ruột thì héo, ngoài da thì vàng.
---... Một số câu ca dao về tình anh em, bè bạn
Ai về đợi với em cùng
Thân em nay bắc mai đông một mình
Chi bằng ruộng tốt rừng xanh
Vui cha, vui mẹ, vui anh em nhà!
---
Ai ơi giữ chí cho bền
Dù ai xoay hướng đổi nền mặc ai
Xin đừng làm, nói đơn sai
Tin mình đừng sợ những lời dèm pha
Anh em một họ một nhà
Thương nhau chân thật đường xa cũng gần.
---
Anh em hiền thậm là hiền
Bởi một đồng tiền mà đấm đá nhau.
---
Anh em hiếu... "Lời tỏ tình" trong ca dao
Từ xưa, người Việt Nam đã biết lao động để tạo ra của cải vật chất phục vụ sinh hoạt hằng ngày. Từ trong lao động, họ đã thiết lập được mối quan hệ tình làng nghĩa xóm - một trong những truyền thống quý báu của dân tộc ta. Họ quý trọng biết bao thành quả lao động của mình. Do đó, họ càng yêu thiết tha những cái mà họ đã làm ra, đã tạo lập và xây dựng nên. Nhờ lao động,... Một số câu ca dao về vợ chồng
Vợ đẹp càng tổ đau lưng
Chè ngon ngọt giọng thuốc ngon quyện đờm.
***
Vợ anh đen lắm anh ơi
Đem ra chỗ nắng mà phơi cho giòn
Thóc phơi ba nắng thì giòn,
Vợ anh ba nắng sắp đòn mà khiêng.
***
Vợ anh có tính hay ghen
Anh đừng lấp lửng chơi đèn hai tim.
***
Vợ anh em chẳng dám bì
Vợ anh vàng bảy em thì than ba
Ước gì ta ở một nhà,
Để xem vàng bảy than ba thế nào?
Vàng bảy anh... 
Các ý kiến mới nhất