Phương pháp sử dụng tranh minh hoạ trong
dạy học bộ môn ngữ văn 6

A. Đặt vấn đề
I. Lý do chọn sáng kiến kinh nghiệm
1. Cơ sở lý luận
a. Định hướng đổi mới phương pháp dạy học ở trường phổ thông theo Luật giáo dục (1998) là:
- Phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động sáng tạo ở học sinh.
- Bồi dưỡng phương pháp tự học.
- Rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn.
- Tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú học tập cho học sinh.
Bốn định hướng này có liên quan chặt chẽ, trong đó định hướng đầu tiên là căn bản. Bởi vì so với phương pháp dạy học cũ, không đặt học sinh ở vị trí trung tâm, không chú trọng phát huy tính tích cực chủ động, sáng tạo của học sinh. Khi đó giáo viên như “nhà thông thái” truyền thụ kiến thức cho học sinh, các em chỉ việc lắng nghe, ghi nhớ để rồi tái hiện lại những gì thầy cô đã từng nói. Cạnh đó thì xã hội với tốc độ phát triển thông tin không chóng mặt như bây giờ. Học sinh có một sức ỳ lớn một phần vì nhu cầu của xã hội chưa đòi hỏi.
b. Để học sinh lĩnh hội được tri thức một cách tốt nhất cần hướng học sinh vào "hoạt động tích cực". Tức là học sinh phải được trực tiếp tìm hiểu, khám phá vấn đề. Mỗi vấn đề được làm sáng tỏ sẽ mở ra những chân trời mới về sự sáng tạo. Học sinh sẽ tìm thấy nhiều điều mới mẻ của vấn đề đang được tiếp cận. Hơn thế nữa, các em sẽ có một vốn kĩ năng kĩ xảo cần thiết để thích ứng với cuộc sống hiện đại, để không tụt hậu trước văn minh nhân loại. Điều các em được học không chỉ có tác dụng trong phạm vi sách vở nữa mà cao hơn thế là phục vụ cho cuộc sống lâu dài... Bộ môn Ngữ văn 6 đang trên con đường đổi mới cũng phải tuân theo quy luật đó. Dạy học theo phương pháp đổi mới phải thực sự lấy "học sinh làm trung tâm", coi hoạt động của học sinh là một hoạt động có ý nghĩa thiết thực nhất trong việc dạy và học. Học sinh được hoạt động dưới sự hướng dẫn của giáo viên. Giáo viên sẽ được ví là người nhạc trưởng hướng dẫn, điều khiển những dàn hợp xướng cất lên bài đồng ca, là người thắp sáng ngọn lửa để học sinh đi tìm chân lí, tri thức...Để lĩnh hội tri thức học sinh có thể đọc, phân tích văn bản thông qua hoạt động chỉ đạo của giáo viên. Bên cạnh đó học sinh được mở rộng, khắc sâu kiến thức bằng các phương tiện dạy học mà giáo viên sử dụng: máy chiếu, tranh ảnh, sơ đồ, bảng biểu, phiếu thảo luận... Giữa văn bản, phương tiện dạy học với học sinh có tác động qua lại với nhau tạo môi liên hệ chặt chẽ, hoàn chỉnh, thống nhất (học sinh là người khám phá, tìm hiểu; văn bản là cánh cửa; phương tiện dạy học là chìa