TuÇn 20
Ngµy so¹n:
Ngµy d¹y:
TiÕt 73 + 74 - v¨n b¶n Nhí rõng
ThÕ L÷

I Môc tiªu: Gióp HS:
- C¶m nhËn ®­îc niÒm kh¸t khao, tù do m·nh liÖt, nçi ch¸n ghÐt s©u s¾c thùc t¹i tï tóng, tÇm th­êng, gi¶ dèi ®­îc thÓ hiÖn trong bµi th¬ qua lêi con hæ bÞ nhèt ë v­ên b¸ch thó.
- ThÊy ®­îc bót ph¸p l·ng m¹n ®Çy truyÒn c¶m cña nhµ th¬.
II. ChuÈn bÞ:
GV: So¹n+ ®äc Thi nh©n ViÖt Nam, c¸c bµi viÕt vÒ Nhí rõng.
HS: So¹n bµi theo h­íng dÉn, t×m ®äc Thi nh©n ViÖt Nam...
III. TiÕn tr×ng lªn líp.
æn ®Þnh tæ chøc.
KiÓm tra: KT sù chuÈn bÞ bµi cña HS.
Bµi míi:
GTB:

Ho¹t ®éng cña gi¸o viªn
Ho¹t ®éng cña häc sinh




I. Giíi thiÖu v¨n b¶n

- GV yªu cÇu HS ®äc Chó thÝch *.
- (HS ®äc).


? H·y cho biÕt ®«i nÐt vÒ Th¬ míi?
- Th¬ míi lµ tªn gäi cho mét phong trµo th¬ vµo nh÷ng thËp kØ 30, 40 cña thÕ kØ XX. Phong trµo th¬ míi chñ yÕu sö dông thÓ th¬ tù do, sè ch÷ trong c©u vµ sè c©u trong bµi kh«ng h¹n ®Þnh. Cã mét sè bµi th¬ vÉn dïng thÓ th¬ b¶y ch÷, t¸m ch÷ hoÆc lôc b¸t; nh­ng néi dung t­ t­ëng thÓ hiÖn sù tù do, phãng kho¸ng, linh ho¹t, kh«ng bÞ rµng buéc bëi nh÷ng quy t¾c nghiªm ngÆt cña thi ph¸p thi cæ.
- Th¬ míi g¾n liÒn víi mét sè tªn tuæi nh­: ThÕ L÷, Xu©n DiÖu, Huy CËn, NguyÔn BÝnh, Hµn MÆc Tö, ChÕ Lan Viªn,…


? Cho biÕt ®«i nÐt vÒ nhµ th¬ ThÕ L÷ vµ vÞ trÝ cña «ng trong phong trµo Th¬ míi.
- (HS quan s¸t SGK tr¶ lêi)


? Nªu xuÊt xø cña bµi th¬ ?
- (HS quan s¸t SGK tr¶ lêi)




II. §äc - hiÎu cÊu tróc v¨n b¶n.

- GV h­íng dÉn HS ®äc:
+ §o¹n 1: §äc víi giäng uÊt øc, xãt ®au trong nhôc nh»n tï h·m.
+ §o¹n 2,3: §äc víi giäng s«i næi, say s­a, trµn ®Çy kh¸t khao tù do.
+ §o¹n 4: §äc víi giäng thÓ hiÖn sù khinh bØ, chÕ diÔu.
+ §o¹n 5: §äc víi giäng nèi tiÕc vµ khao kh¸t; ®äc chËm ®Ó thÓ hiÖn, gi·i bµy mong mái thÇm kÝn.
- GV ®äc mÉu mét ®o¹n, gäi HS ®äc tiÕp.
- GV h­íng dÉn HS t×m hiÓu 5 chó thÝch trong SGK.



? T×m tõ ®ång nghÜa víi tõ hæ ?
- Hïm, cäp, «ng ba m­¬i, chóa s¬n l©m ...


? Bµi th¬ ®­îc t¸c gi¶ viÕt theo thÓ th¬ g×?
- ThÓ th¬: t¸m ch÷.
- ThÓ th¬: t¸m ch÷.

? Nhí rõng lµ lêi t©m sù cña con hæ ë v­ên b¸ch thó. Khi m­în lêi con hæ ë v­ên b¸ch thó, nhµ th¬ muèn chóng ta liªn t­ëng ®Õn ®iÒu g× vÒ con ng­êi?
- Liªn t­ëng ®Õn t©m sù cña con ng­êi.


? §Ó thÓ hiÖn ®­îc t©m sù Êy, t¸c gi¶ ®· sö dông ph­¬ng thøc biÓu ®¹t nµo?
- PTB§: BiÓu c¶m gi¸n tiÕp.
- PTB§: BiÓu c¶m gi¸n tiÕp.

? Dùa vµo m¹ch c¶m xóc t©m tr¹ng cña nh©n vËt tr÷ t×nh, h·y chia ®o¹n vµ nªu néi dung cña tõng ®o¹n?
- Bè côc: 3 phÇn
+ P1 (§o¹n 1,4): Khèi c¨m hên vµ niÒm uÊt hËn.
+ P2 (§o¹n 2,3): Nçi nhí thêi oanh liÖt.
+ P3 (§o¹n 5): Khao kh¸t giÊc méng ngµn.
- Bè côc: 3 phÇn


?? H·y quan s¸t bµi th¬ vµ chØ ra ®iÓm míi cña h×nh thøc bµi th¬ nµy so víi c¸c bµi th¬ ®· häc?
- Kh«ng h¹n ®Þnh l­îng c©u, ch÷, ®o¹n.
- Mçi dßng th­êng cã t¸m tiÕng.
- Ng¾t nhÞp tù do, vÇn kh«ng cè ®Þnh.
- Giäng th¬ µo ¹t, phãng kho¸ng.




III. §äc- hiÓu chi tiÕt v¨n b¶n.



1. Khèi c¨m hên vµ niÒm uÊt hËn.
a. Khèi c¨m hên trong còi s¾t.

- GV gäi HS ®äc t¸m c©u th¬ ®Çu.
- (HS ®äc).


? ë c©u th¬ ®Çu tiªn cã tõ nµo ®¸ng l­u ý ?
- Hai tõ: gËm, khèi.


? Em hiÓu g× vÒ hai tõ nµy?
- GËm cã thÓ hiÓu lµ gÆm, còng cã thÓ hiÓu lµ gÇm. Cã thÓ c¶m nhËn chung lµ nçi uÊt hËn, tuyÖt väng kh«ng thÓ gi¶i to¶ ®­îc.


?? Thö thay tõ gËm vµ tõ khèi b»ng nh÷ng tõ kh¸c cã cïng tr­êng tõ vùng. So s¸nh ý nghÜa biÓu c¶m cña chóng.
- GËm = c¾m, d»n,...
- Khèi (DT) = TT
-> Kh«ng ®­îc, v×....


? ë ®©y con hæ c¶m nhËn ®­îc nh÷ng nçi khæ nµo khi bÞ nhèt ë trong còi s¾t v­ên b¸ch thó ?
- Nèi khæ: Kh«ng ®­îc ho¹t ®éng, sèng trong mét kh«ng gian tï h·m, thêi gian kÐo dµi (Ta n»m dµi tr«ng ngµy th¸ng dÇn qua).
- Nçi nhôc bÞ biÕn thµnh trß ch¬i cho nh÷ng kÎ tÇm th­êng (Gi­¬ng m¾t bÐ diÔu oai linh rõng th¼m).
- Nçi bÊt b×nh v× ë chung bän thÊp kÐm (ChÞu ngang bµy cïng bän gÊu dë h¬i- Víi cÆp b¸o chuång bªn v« t­ lù).


? Trong nh÷ng nçi khæ ®ã, nçi khæ nµo cã søc m¹nh biÕn thµnh khèi c¨m hên ? V× sao ?
- Nçi nhôc bÞ biÕn thµnh trß ch¬i l¹ m¾t cho lò ng­êi ng¹o m¹n ngÈn ng¬.
- V× hæ lµ chóa s¬n l©m, vèn ®­îc c¶ loµi ng­êi khiÕp sî.


? Trong còi s¾t, nçi c¨m hên cña hæ ®· biÕn thµnh khèi c¨m hên.
Em hiÓu khèi c¨m hên nµy nh­ thÕ nµo?
- Nçi c¨m giËn chång chÊt mçi ngµy mét lín t¹o nªn h×nh hµi nh­ mét khèi ®¸ ®Ì nÆng trong lßng, kh«ng cã c¸ch nµo gi¶i tho¸t.


? Khèi c¨m hên Êy ®· biÓu thÞ th¸i ®é sèng vµ nhu cÇu sèng nh­ thÕ nµo?
- Ch¸n ghÐt cuéc sèng tÇm th­êng, tï tóng.
- Kh¸t väng tù do ®­îc sèng ®óng víi phÈm chÊt cña m×nh.
- Ch¸n ghÐt cuéc sèng tÇm th­êng, tï tóng.
- Kh¸t väng tù do ®­îc sèng ®óng víi phÈm chÊt cña m×nh.



b. NiÒm uÊt hËn ngµn th©u (®o¹n 4):

- GV yªu cÇu HS ®äc ®o¹n th¬.
- (HS ®äc).


? C¶nh v­ên b¸ch thó ®­îc t¸c gi¶ diÔn t¶ qua nh÷ng chi tiÕt nµo ?
- Hoa ch¨m, cá xÐn, lèi ph¼ng, c©y trång.
D¶i n­íc ®en gi¶ suèi ch¼ng th«ng dßng
Len d­íi l¸ch nh÷ng m« gß thÊp kÐm.


? Em cã nhËn xÐt g× vÒ c¶nh t­îng ë ®©y ?
- §Òu gi¶ dèi, nhá bÐ, v« hån.


? C¶nh t­îng Êy ®· g©y nªn ph¶n øng nµo trong t×nh c¶m cña con hæ ?
- NiÒm uÊt hËn.


? Em hiÓu niÒm uÊt hËn ngµn th©u nh­ thÕ nµo ?
- Tr¹ng th¸i bùc béi, u uÊt kÐo dµi v× ph¶i chung sèng víi mäi sù tÇm th­êng, gi¶ dèi.
- Tr¹ng th¸i bùc béi, u uÊt kÐo dµi v× ph¶i chung sèng víi mäi sù tÇm th­êng, gi¶ dèi.

? Em cã nhËn xÐt g× vÒ giäng ®iÖu cña thÓ th¬?
-


? Tõ hai ®o¹n th¬ võa ®äc, em hiÓu g× vÒ t©m sù cña con hæ ë v­ên b¸ch thó, tõ ®ã em hiÓu g× vÒ t©m sù cña con ng­êi?
- Ch¸n ghÐt s©u s¾c thùc t¹i tï tóng, tÇm th­êng gi¶ dèi.
- Kh¸o kh¸t ®­îc sèng thù do, ch©n thËt.




2. Nçi nhí thêi oanh liÖt (®o¹n 2+3)

- GV gäi HS ®äc ®o¹n hai.
- (HS ®äc).


? Em h·y h×nh dung, t­ëng t­îng vµ miªu t¶ l¹i h×nh ¶nh con hæ qua néi dung bµi th¬ vµ bøc tranh minh ho¹ trong SGK ?
- (HS dùng l¹i).


? C¶nh s¬n l©m ®­îc gîi t¶ qua nh÷ng chi tiÕt nµo?
- Bãng c¶, c©y giµ, tiÕng giã gµo ngµn, giäng nguån hÐt nói.


? Em cã nhËn xÐt g× vÒ c¸ch dïng tõ trong ®o¹n th¬ nµy ? T¸c dông ?
- Sö dông ®iÖp tõ víi; c¸c ®éng tõ chØ ®Æc ®iÓm cña ho¹t ®éng (gµo, hÐt).
- T¸c dông: Gîi t¶ søc sèng m·nh liÖt cña nói rõng bÝ Èn.


? Em cã nhËn xÐt g× vÒ c¶nh t­îng ë ®©y ?
- C¶nh t­îng ®Ñp ®Ï, hïng vÜ, cao c¶. TÊt c¶ ®Òu réng lín, phi th­êng.
- C¶nh t­îng ®Ñp ®Ï, hïng vÜ, cao c¶. TÊt c¶ ®Òu réng lín, phi th­êng.

? H×nh ¶nh Chóa tÓ cña mu«n loµi hiÖn lªn nh­ thÕ nµo gi÷a kh«ng gian Êy ? T×m nh÷ng c©u th¬ nãi lªn ®iÒu Êy.
- Ta b­íc ch©n lª/ dâng d¹c,/ ®­êng hoµng
L­în tÊm th©n/ nh­ sãng cuén/ nhÞp nhµng
Vên bãng ©m thÇm, l¸ gai, cá s¾c
Trong hang tèi m¾t thÇn khi ®· qu¾c
Lµ khiÕn cho mäi vËt ®Òu im h¬i.


? Em cã nhËn xÐt g× vÒ nhÞp th¬ vµ h×nh ¶nh th¬ khi miªu t¶ Chóa tÓ cña mu«n loµi ë ®©y?
- NhÞp th¬ ng¾n, thay ®æi.
- Sö dông tõ ng÷ gîi t¶ h×nh d¸ng, tÝnh c¸ch cña hæ.


? Tõ ®ã h×nh ¶nh Chóa tÓ cña mu«n loµi ®­îc kh¾c ho¹ mang vÎ ®Ñp nh­ thÕ nµo?
- §o¹n 2: Con hæ hiÖn lªn oai phong, lÉm liÖt gi÷a nói rõng uy nghiªm hïng vÜ.
- §o¹n 2: Con hæ hiÖn lªn oai phong, lÉm liÖt gi÷a nói rõng uy nghiªm hïng vÜ.

? NhËn xÐt g× vÒ t©m tr¹ng cña con hæ lóc nµy?
- T©m tr¹ng hµi lßng, tho¶ m·n, tù hµo vÒ oai vò cña m×nh.


* §o¹n 3:
- GV yªu cÇu HS ®äc ®o¹n 3 - ®o¹n th¬ t¶ c¶nh rõng nói, n¬i con hæ tõng sèng thêi oanh liÖt.

- §o¹n 3:


? C¶nh rõng ë ®©y lµ c¶nh rõng ë thêi ®iÓm nµo?
- ®©u nh÷ng ®ªm, nh÷ng ngµy m­u, nh÷ng b×nh minh, nh÷ng chiÒu.


? C¶nh s¾c trong mçi thêi ®iÓm cã g× næi bËt?
- ®ªm – vµng.
- ngµy – m­a chuyÓn bèn ph­¬ng ngµn.
- b×nh minh – c©y xanh n¾ng géi.
- chiÒu – lªng l¸ng m¸u sau rõng.


? Tõ ®ã ta thÊy thiªn nhiªn hiÖn lªn mét vÎ ®Ñp nh­ thÕ nµo?
* C¶nh s¾c: rùc rì, huy hoµng, n¸o ®éng, hïng vÜ vµ bÝ Èn.


? Gi÷a thiªn nhiªn, c¶nh s¾c Êy, chóa tÓ cña mu«n loµi ®· sèng mét cuéc sèng nh­ thÕ nµo?
- Ta say måi ®øng uèng ¸nh tr¨ng tan.
- Ta lÆng ng¾m giang san ta ®æi míi.
- TiÕng chim ca giÊc ngñ ta t­ng bõng.
- Ta ®îi chÕt m¶nh mÆt trêi gay g¾t.


- GV: §o¹n 3 lµ bé tø b×nh léng lÉy: T­ thÕ cña con hæ:
+ Nh­ mét thi sÜ: m¬ mµng ®øng uèng ¸nh tr¨ng tan.
+ Nh­ mét hiÒn triÕt: lÆng ng¾m giang san ta ®æi míi.
+ Nh­ mét ®Õ v­¬ng: TiÕng chim ca giÊc ngñ ta t­ng bõng.
+ Nh­ mét chóa tÓ: Ta ®îi chÕt m¶nh mÆt trêi gay g¾t.



? Em cã nhËn xÐt g× vÒ c¸ch dïng tõ ë ®©y? T¸c dông?
- NX: + Sö dông c©u th¬ c¶m th¸n: Than «i!
+ Sö dông ®iÖp tõ: ta, ®©u
- TD: + §iÖp tõ ta: ThÓ hiÖn khÝ ph¸ch ngang tµng, lµm chñ -> t¹o nh¹c ®iÖu r¾n rái, hïng tr¸ng.
+ §iÖp tõ ®©u: NhÊn m¹nh vµ béc lé trùc tiÕp nçi tiÕc nuèi cuéc sèng ®éc lËp tù do cña chÝnh m×nh.
=> T©m tr¹ng tuyÖt väng vµ sù tiÕc nuèi kh«n ngu«i.









- T©m tr¹ng tuyÖt väng vµ sù tiÕc nuèi kh«n ngu«i.

- GV: §Õn ®©y ta ®· thÊy hai c¶nh t­îng ®­îc miªu t¶ tr¸i ng­îc nhau: c¶nh v­ên b¸ch thó n¬i con hæ bÞ nhèt, c¶nh rõng nói n¬i con hæ ®· tõng ngù trÞ ngµy x­a.



? H·y chØ ra tÝnh chÊt ®èi lËp cña hai c¶nh t­îng nµy?
- §èi lËp mét bªn lµ c¶nh tï tóng, tÇm th­êng gi¶ dèi, víi mét bªn lµ cuéc sèng ch©n thËt, phãng kho¸ng s«i næi.


? Qua sù ®èi lËp s©u s¾c gi÷a hai c¶nh t­îng nªu trªn, t©m sù cña con hæ ë v­ên b¸ch thó ®­îc thÓ hiÖn nh­ thÕ nµo?
- T©m sù: võa c¨m giËn, ch¸n ghÐt cuéc sèng tï h·m, võa khao kh¸t cuéc sèng tù do n¬i rõng nói hïng vÜ.


?? T©m sù trªn cã g× gÇn gòi víi t©m sù cña ng­êi d©n ViÖt Nam ®­¬ng thêi?
-




3. Khao kh¸t giÊc méng ngµn (®o¹n 5).

? GiÊc méng ngµn cña hæ h­íng vÒ mét kh«ng gian nh­ thÕ nµo ?
- Mét kh«ng gian oai linh, hïng vÜ, thªnh thang.


? Em cã nhËn xÐt g× vÒ kh«ng gian nµy? (Nã cã ph¶i lµ hiÖn t¹i, hiÖn thùc kh«ng, hay chØ lµ trong méng?)
- §ã lµ mét kh«ng gian trong méng (N¬i ta kh«ng cßn ®­îc thÊy bµo giê!)


? ë ®Çu ®o¹n vµ cuèi ®o¹n ®Òu cã c©u c¶m th¸n, ®iÒu ®ã cã ý nghÜa g× ?
- Béc lé trùc tiÕp nçi tiÕc nhí cuéc sèng ch©n thËt, tù do.


? Tõ ®ã giÊc méng ngµn cña con hæ lµ mét giÊc méng nh­ thÕ nµo ?
- M·nh liÖt, to lín, nh­ng ®au sãt bÊt lùc.


? Nçi ®au tõ giÊc